نوروزي سرشار از زباله - نگاهي به وضعيت مديريت پسماند در شهر اردكان (1)

مشكلات مربوط به دفع پسماند در جوامع انساني امروزه به يكي از بزرگترين دغدغه هاي مسئولين، تصميم گيران و متخصصان محيط زيست تبديل شده است. افزايش جمعيت و همچنين پيشرفتهاي زندگي، بشر را به سمت و سوي مصرف گرايي پيش برده و اين موضوع باعث شده تا زائدات زندگي انساني روز به روز از لحاظ كمي بيشتر و از لحاظ كيفي و نوع آنها دچار تغيير شود كه اين تغييرات عمدتاً  اثرات زيادي بر روي سلامت انسانها و نيز محيط زيست پيرامون آنها داشته است. اين معضلات جوامع علمي و اجرايي را برآن داشته تا مطالعات و تحقيقات فراواني روي اين مقوله انجام داده كه يكي از نتايج آنها طرح مديريت جامع پسماند ميباشد.
اين طرح به اين دليل جامع ناميده مي شود كه تمامي مراحل مانند توليد، جمع آوري، حمل و نقل ، دفع و عمليات بازيافت و ... را در برميگيرد. اما دليل اصلي از ذكر اين مقدمات مشكلي است كه اين روزها كم و بيش در شهر اردكان مشاهده مي گردد و اگر بررسي و تصميم گيري اساسي درخصوص آن صورت نگيرد مي رود تا تبديل به معضلي بزرگ تر شود و اين موضوع چيزي نيست جز مديريت جامع پسماند.
در روزهاي آغازين و پاياني عيد نوروز (تعطيلات رسمي) اگر با ديد تيزبينانه به برخي نقاط و محلات شهر نگاهي ميانداختيد متوجه حجم زيادي زباله مخصوصاً در سر كوچه ها و مخازن زباله شهرداري مي شديد كه براي چندين روز متوالي (گاه تا 5 روز) جمع آوري نگرديده بود. البته اينكه در روزهاي تعطيل شايد حجم زباله توليدي منازل رشد داشته نكته اي است  كه بايد مورد توجه قرار گيرد اما اينكه چرا زباله ها براي چندين روز دست نخورده باقيمانده جاي بسي تأمل دارد.

تصويري از انباشت زباله در كنار يكي از مخازن جمع آوري زباله شهرداري (نمونه اي از مشكل موجود)

تاريخ عكسبرداري ۱۴/۱/۹۱ ساعت ۱۱ صبح - (اين زباله ها از تاريخ ۱۱/۱/۹۱ در اين محل وجود داشته است و بالاخره در تاريخ ۱۵/۱/۹۱  يعني پس از نزديك به ۵ روزجمع آوري گرديد)

براي بررسي اين مسئله و كمك به رفع اين مشكل نكات زير بسيار حائز اهميت مي باشد :
1- جمع آوري زباله يكي از بخشهاي اصلي و بنيادي طرح مديريت پسماند است كه اگر به هر دليلي دچار اختلال شود زباله توليدي در مراكز جمعيتي باقي مانده و اثرات سوء آن همچون شيوع بيماريها، تكثير و رشد حشرات و جانوران موذي و ايجاد بوي نامطبوع و ... را در بر خواهد داشت.
2- در برخي مناسبتها و ايام تعطيل كه آمار بازديد كنندگان و گردشگران در شهر زيادتر مي شود بايد تلاش مجدانه و مؤثرتري حداقل در زمينه جمع آوري زباله صورت گيرد تا مناظر زشتي مانند آنچه در ايام نوروز مشاهده گرديد، ديگر تكرار نگردد.
3- سعي كنيم اردكان را در همه جوانب "يونان كوچك" كنيم چرا كه كشور يونان فعلي نيز با آن وضع اسفبار اقتصادي و بحث رياضت اقتصادي ابدا دچار چنين مشكلات پيش پا افتاده اي نيست.
4- طرح مديريت پسماند بايد داراي نظارت و پايش مداوم باشد و تمام و كمال اجرا شود  نه اينكه فقط بر روي كاغذ باقي بماند.
5- درست است كه مردم شهر هم بايد همكاري صحيح و خوبي با مأموران محترم و زحمتكش شهرداري داشته باشند اما اينكه گاهي اوقات اين مشكل را كاملاً متوجه مردم كنيم بي انصافي است.
6- كمبود نيرو و ماشين آلات براي اين امر عذري بدتر از گناه است و تمامي تلاش مسئولين محترم شهرداري بايد در جهت رفع آن باشد.
7- لزوم بازنگري در طرح مديريت پسماند شهر اردكان اين روزها بيش از پيش احساس مي شود كه اميد است با كار كارشناسانه و تخصصي تمامي نقايص و كمبودهاي آن برطرف گردد.
در پايان شايان ذكر است كه اين وبلاگ سعي دارد از اين پس مباحثي را در جهت كمك به بهبود روند جمع آوري و دفع پسماند شهر اردكان مطرح نمايد . اين پست نيز اولين پست از سلسله مباحث مديريت پسماند بود كه مصادف با اولين روز هفته زمين پاك با نام "زمين پاك – مديريت پسماند " منتشر مي شود.

مسئولین محیط زیست اردکان ، به هوش!!!

امروز صبح وقتي لطافت هوا را پس از يك شب باراني احساس كردم، تصميم گرفتم در محوطه باز محل كار خود قدمي بزنم كه هم از اين هواي تميز بهره اي ببرم و هم يك Site visit كرده باشم. اما به محض خروج با چنان صحنه اي روبرو شدم كه يك دقيقه اي به اتاق خود برگشتم و شايد باورتان نشود چند دقيقه بعد از آن همين جور سرفه مي كردم. دليل اين ماجرا واحد صنعتي نما! مجاور محل كار ماست كه امروز و در اين هوا به قول يزديها پلته* را بالا كرده بود و جايتان خالي نباشد دود مي كرد و دود.


البته ما ديگر به اين دود عادت كرده ايم و تاكنون فريادمان به جايي نرسيده، يك واحد صنعتي نما كه عليرغم انتقادات فراوان و به كوري چشم تمام طرفداران محيط زيست!!!! همين جور هوا را آلوده مي كند. راستي كه آدم را به ياد آن غول آلودگي در تيزرهاي تبلیغاتی چند سال پيش رسانه ملي مي اندازد و بعضی وقتها به یاد ماشین دودی  که دود از هر طرفش بیرون می زد. اما خارج از شوخي چرا هيچ برخورد جدي با چنين صنايع نماهای آلاينده اي در سطح شهرستان اردكان نمي شود؟ (براي ما صنعتي ها افت دارد به اين واحدها بگوييم صنعتي).

مسئولين محترم اداره محيط زيست شهرستان اردكان من به عنوان يك شهروند (نه به عنوان يك كارشناس محيط زيست كه چندين سال است در اين زمينه فعاليت دارم) از شما سئوالي دارم: چرا هيچ برخورد جدي و قانوني با اين نوع واحدهاي صنعتي نما كه از تكنولوژي بسيار قديمي و منسوخ استفاده مي كنند نمي شود؟(نام آن را به دليل آنكه تمام مسئولين خود بهتر از من مي دانند بيان نمي كنم). به خدا اين دفعه در روز روشن اين كار را مي كرد نه در تاريكی شب !!!!! گناه مردم اين شهر چيست كه در تمام سال بايد چوب آلودگي طبيعي هوا را بخورند و به صورت موردي هم چوب اين نوع واحدهاي آلاينده؟ لطفاً خارج از تمام اين بحث ها نگاهي به آمار بيماريهايي چون سرطان و همچنين بيماريهاي قلبي و ريوي در سطح استان يزد بياندازيد!!!
من هر چه شرط بلاغ است با تو مي گويم/ تو خواه از سخنم پند گير و خواه ملال

* : پلته در زبان محلی به معنای فتیله می باشد.


وبلاگ زمین ، گهواره انسان آماده درج و انتشار جوابهای مسئولین محترم محیط زیست شهرستان اردکان می باشد.


جاي روز هواي پاك در تقويم ما خالي است


امروز صبح وقتي تقويم روميزي اتاق كارم را ورق زدم با كمال تعجب مشاهده نمودم كه نامي از روز هواي پاك در آن نيست. با بررسي چند تقويم ديگر به اين نكته پي بردم كه روز هواي پاك در تقويم ما جايي ندارد.
ناخودآگاه اين سئوال در ذهنم نقش بست كه چرا با وجود معضل آلودگي هوا در كشور و اهميت فرهنگ سازي مناسب در اين زمينه، هنوز نامي از هواي پاك در تقويم ايراني نيست؟
آلودگي هوا معضلي است كه كشور ما متأسفانه چند سالي مي شود با آن دست به گريبان است. عوامل مختلفي از قبيل رشد روزافزون شهرنشيني مخصوصاً در شهرهاي بزرگ، گسترش صنايع، افزايش شمار خودروها و .... و در كنار آنها عوامل طبيعي اين آلودگي را به وجود آورده اند، اما اكثر موارد بالا اگر نتوان گفت به آساني ولي در كل قابل اصلاح و پيشگيري هستند. در اين ميان بحث فرهنگ سازي از جمله مباحثي است كه نقش بسيار مهمي ايفا مي كند.
بايد سعي كرد در آغاز سطح شناخت جامعه را نسبت به مسائل محيط زيست و مشكلات آن بالا برد و اين امر محقق نمي شود مگر با اطلاع رساني و آموزش دقيق و برنامه ريزي شده. رسانه هاي مختلف از راديو و تلويزيون گرفته تا اينترنت و روزنامه و كتاب و غيره مي توانند در راه رسيدن به اين مهم بسيار مؤثر واقع شوند. اما همه اينها فقط و فقط با همكاري متقابل مردم و دولت امكانپذير مي باشند.
ذهنيت جامعه بايد به سمتي پيش برود كه موضوع محيط زيست در آن كاملاً نهادينه گردد. دولت نيز مي بايست با استفاده از امكانات موجود، جامعه را در راه رسيدن به اين هدف والا ياري رساني كند. مردم ما بايد حفاظت از محيط زيست را سرلوحه تمام كارهاي خود قرار دهند، زيرا تنها با حفظ آن است كه توسعه پايدار صورت خواهد گرفت و به قولي نسلهاي آينده نيز بهره اي از آن خواهند برد. خوشبختانه ريشه هاي مراقبت و نگهداري از طبيعت و محيط زيست در آيينهاي باستاني و مذهبي مردم ما وجود دارد. آنجا كه شكستن شاخه اي از درخت مانند شكستن بال فرشتگان بوده و يا روز 13 فروردين كه از عهد باستان روز طبيعت نامگذاري شده و يا كمي نزديكتر آنجا كه اصل پنجاهم قانون اساسي جمهوري اسلامي اصل حفاظت از محيط زيست و جلوگيري از آلودگي آن است. فقط كافيست اين ريشه ها دوباره در وجودمان رشد يافته و تبديل به درختي هميشه سبز گردند.

به اميد روزي كه هر كدام از برگهاي تقويم كشورمان به نام محيط زيست نامگذاري شوند.